Po co falownik w wiertarce stołowej i kolumnowej
W starej wiertarce kolumnowej obroty zmienia się przekładaniem paska na kolejne stopnie kół pasowych. Zajmuje to minuty przy każdej zmianie średnicy wiertła, więc w praktyce wielu operatorów wierci na jednym, kompromisowym stopniu. Falownik zamienia to na pokrętło albo przyciski: obroty dobiera się do materiału i średnicy, a silnik rusza łagodnie, bez szarpnięcia pasa. Dochodzi hamowanie elektryczne, które skraca wybieg wrzeciona po wyłączeniu.
Tryb ciężki, nie lekki
Wiertło w materiale daje stały moment obrotowy niezależnie od obrotów, więc dobierasz falownik w trybie ciężkim z przeciążalnością około 150% przez minutę. Prąd wyjściowy ma być o co najmniej 10% większy od prądu znamionowego z tabliczki silnika. Silnik 1,5 kW na 400 V ma zwykle około 3,5 A, więc potrzebny jest falownik o prądzie powyżej 3,9 A. Ten sam silnik w pompie dobierasz inaczej, co opisuje strona o falowniku do pompy.
Zasilanie 230 V w warsztacie
Wiele małych warsztatów ma tylko jedną fazę. Falownik z wejściem jednofazowym 230 V i wyjściem trójfazowym zasila silnik trójfazowy w układzie trójkąta, bez kondensatora rozruchowego. Przy silniku 1,5 kW pobór z sieci to około 10 do 12 A, co mieści się w zabezpieczeniu 16 A. Dla większych mocy sprawdź zabezpieczenie, bo pobór szybko je przekracza. Szczegóły opisuje strona o falowniku do silnika jednofazowego.
Zakres obrotów i chłodzenie silnika
| Wiertło | Materiał | Orientacyjne obroty |
|---|---|---|
| 3 mm | stal | 2000 do 3000 obr/min |
| 10 mm | stal | 600 do 900 obr/min |
| 20 mm | stal | 300 do 450 obr/min |
| 20 mm | aluminium | 1500 do 2000 obr/min |
Wartości są orientacyjne i zależą od wiertła oraz chłodzenia, ale pokazują, po co jest szeroki zakres. Silnik 4-biegunowy o 1400 obr/min przy 50 Hz osiąga 300 obr/min przy około 11 Hz, a tam wentylator na wale chłodzi słabo. Jeśli wiercisz długo na niskich obrotach, zapytaj o silnik z chłodzeniem obcym albo o zapas mocy. Zwiększenie obrotów powyżej 50 Hz wymaga sprawdzenia dopuszczalnych obrotów wrzeciona i łożysk.
Gwintowanie i odwracanie kierunku
Przy gwintowaniu mechanicznym wrzeciono zmienia kierunek na dnie otworu. Falownik robi to rampą, a hamowanie przez rezystor skraca zatrzymanie. Do takiej pracy rozważ sterowanie wektorowe, bo daje pełny moment przy niskich obrotach, o czym piszemy na stronie o falowniku wektorowym. Podobne wymagania ma falownik do tokarki.
Moc 1,5 kW to najczęstszy silnik w tej maszynie, a składniki ceny napędu opisujemy w tekście o falowniku do silnika 3 fazowego 1,5 kW.
Parametry do zapytania
- Moc, prąd znamionowy, napięcie i połączenie uzwojeń z tabliczki silnika.
- Zasilanie w warsztacie: 230 V czy 400 V i zabezpieczenie.
- Zakres średnic wiertła i potrzebny zakres obrotów.
- Czy wiertarka gwintuje i zmienia kierunek.
- Sterowanie: pokrętło, przyciski, pedał albo sygnał ze sterownika.
- Zapylenie, wióry i chłodziwo, które wpływają na stopień ochrony.
Gdzie falownik opłaca się najbardziej
Największy sens ma w warsztacie, gdzie jedna wiertarka obsługuje różne materiały i średnice, bo oszczędza czas przekładania pasa i poprawia trwałość wierteł. Przy wiertarce pracującej cały dzień na jednym stopniu zysk jest mniejszy, a koszt napędu trzeba porównać z przekładnią. Przy modernizacji parku maszyn warto porównać ten koszt z kosztem pozostałych napędów, jak w cenie falownika 3 kW.
Typowe błędy
Pierwszy to tryb lekki zamiast ciężkiego. Drugi to połączenie silnika w gwiazdę przy zasilaniu jednofazowym z falownika 230 V. Trzeci to praca długo na bardzo niskich obrotach bez chłodzenia obcego. Czwarty to falownik bez filtra EMC w warsztacie z czułą elektroniką. Piąty to zakup bez uruchomienia, bo ustawienie ramp i ograniczenia prądu decyduje o tym, czy wiertarka działa bez zatrzymań. Ogólny dobór prądu opisuje strona o doborze falownika do silnika.
Zapytanie do dostawców
Wpisujesz dane raz, a dostawcy napędów odpowiadają ofertą z ceną, terminem dostawy i wyposażeniem, więc porównujesz identyczne zakresy. Gdy obecny falownik wiertarki przestał działać, pomoże naprawa falowników.