Przemiennik

Przemiennik / Falownik do traka

Falownik do traka taśmowego i posuwu traka

Trak taśmowy potrzebuje zwykle dwóch napędów. Mały falownik na posuw daje płynną regulację prędkości cięcia i szybki powrót wózka, a większy na silnik piły łagodny rozruch i hamowanie taśmy. Podaj dane z tabliczek, a dobierzemy prąd i wyślemy zapytanie do dostawców, którzy odpowiadają ofertą z ceną i terminem.

Kto zakłada falownik na trak

Najczęściej robi to właściciel małego tartaku, stolarni albo gospodarstwa z lasem, który ma trak taśmowy z posuwem ręcznym, łańcuchowym na stycznikach albo z silnikiem na stałych obrotach. Taki trak tnie, ale operator nie dopasuje prędkości wózka do grubości i twardości kłody. Przy dębie i zmarzniętej sośnie taśma zaczyna falować, deska wychodzi falista, a ostrza tępią się szybciej. Przy cienkiej kłodzie z kolei wózek jedzie wolniej, niż mógłby, i wydajność spada. Falownik na posuwie rozwiązuje oba problemy jednym potencjometrem, a falownik na silniku piły dokłada łagodny start i szybkie zatrzymanie taśmy.

Drugą grupą są producenci i modernizatorzy traków, którzy budują maszyny na zamówienie albo przerabiają starsze konstrukcje. Dla nich liczy się powtarzalny zestaw: ten sam falownik w każdej maszynie, gotowe parametry i dostawca, który wyśle napęd w kilka dni.

Trzy napędy w traku i trzy różne wymagania

Trak taśmowy to w praktyce trzy maszyny w jednej. Każdy silnik ma inne obciążenie, więc falownik dobiera się do niego osobno. Wartości w tabeli są typowe dla traków stacjonarnych i przewoźnych z silnikiem elektrycznym. Wiążąca jest tabliczka znamionowa Twojego silnika.

NapędTypowa mocCharakter obciążeniaCo musi mieć falownik
Posuw wózka lub głowicy0,37 do 1,5 kW, często z motoreduktoremStały moment, częste starty i nawrotyTryb ciężki, rewers, rezystor hamujący, dwa zadajniki prędkości
Silnik piły (koła taśmy)7,5 do 15 kW, w większych trakach 18,5 do 22 kWDuża bezwładność kół, udar przy wejściu w kłodęTryb ciężki, długa rampa rozruchu, rezystor hamujący lub moduł hamujący
Podnoszenie głowicy0,25 do 0,75 kWObciążenie dźwigowe, praca krótkotrwałaHamulec mechaniczny silnika, sterowanie hamulcem z wyjścia falownika

W wielu trakach podnoszenie zostaje na stycznikach, bo silnik pracuje kilka sekund i regulacja niewiele daje. Najwięcej zyskujesz na posuwie, a w drugiej kolejności na silniku piły.

Falownik do posuwu traka

Posuw to miejsce, gdzie falownik zwraca się najszybciej, bo poprawia jakość deski i wydajność jednocześnie. Silnik posuwu ciągnie wózek z głowicą albo kłodę na łańcuchu lub listwie zębatej, więc moment jest prawie stały w całym zakresie prędkości. Dlatego falownik dobierasz w trybie ciężkim, z przeciążalnością około 150% przez minutę, i z prądem wyjściowym co najmniej o 10% wyższym od prądu z tabliczki silnika.

Operatorzy najczęściej chcą dwóch prędkości ustawianych osobno. Pierwsza to prędkość cięcia, regulowana potencjometrem przy pulpicie. Druga to szybki powrót wózka po skończonym przejściu. Większość falowników ogólnego przeznaczenia ma dwa wejścia analogowe albo prędkości stałe wybierane z wejść cyfrowych, więc układ powstaje bez sterownika. Przełącznik przód, stop, tył podaje kierunek, a falownik sam pilnuje ramp, żeby wózek nie szarpał łańcuchem przy nawrocie.

Trzeci element to hamowanie. Ciężki wózek rozpędzony do prędkości powrotu oddaje przy zatrzymaniu energię do falownika. Bez rezystora hamującego napięcie w obwodzie pośrednim rośnie i napęd wyłącza się błędem przepięcia, zwykle na samym końcu toru. Rezystor kosztuje niewiele, a usuwa najczęstszą usterkę zgłaszaną przez właścicieli traków.

Falownik na silnik piły

Koła taśmy w traku mają duże średnice i znaczną masę, więc rozruch bezpośredni oznacza kilkukrotny prąd znamionowy przez kilka sekund. W gospodarstwie z przyłączem o mocy kilkunastu kilowatów to często powód wybijania zabezpieczeń przedlicznikowych. Falownik rozpędza koła łagodnie, z prądem bliskim znamionowemu, co pozwala pracować na mniejszym zabezpieczeniu i nie przeciąża instalacji.

Drugą korzyścią jest hamowanie. Taśma toczy się po wyłączeniu silnika nawet kilkadziesiąt sekund, a w tym czasie operator nie powinien podchodzić do piły. Falownik z rezystorem hamującym zatrzymuje koła w kilka sekund. Wymagania bezpieczeństwa dla maszyn opisuje dyrektywa maszynowa 2006/42/WE, a szczegóły dla pilarek taśmowych do kłód norma zharmonizowana z serii PN-EN 1807. Przy modernizacji maszyny sprawdź z dostawcą, czy funkcja hamowania i obwód zatrzymania awaryjnego spełniają te wymagania.

Regulacja obrotów piły jest mniej oczywista, ale przydatna. Przy twardym i zmarzniętym drewnie niższa prędkość taśmy ogranicza nagrzewanie i falowanie, a przy miękkim drewnie pełne obroty dają gładszą powierzchnię. Większość traków pracuje jednak na stałej, znamionowej prędkości taśmy i tylko z płynnym posuwem.

Przykład. Trak stacjonarny 11 kW z posuwem 1,1 kW

Trak ma silnik piły 11 kW, 400 V, prąd z tabliczki 21 A, oraz motoreduktor posuwu 1,1 kW, 400 V, prąd 2,6 A. Właściciel chce płynnie regulować prędkość cięcia, szybko wracać wózkiem i nie wybijać zabezpieczenia 25 A przy starcie piły.

  • Posuw: falownik w trybie ciężkim o prądzie wyjściowym co najmniej 2,9 A, czyli zwykle korpus 1,1 kW lub 1,5 kW, z rewersem, rezystorem hamującym i dwoma zadajnikami.
  • Piła: falownik w trybie ciężkim o prądzie co najmniej 23 A, czyli zwykle korpus 11 kW w trybie ciężkim albo 15 kW w lekkim, z rampą rozruchu około 10 do 15 sekund i rezystorem dobranym przez dostawcę do bezwładności kół.
  • Instalacja: przewody silnikowe ekranowane, szafka z wyłącznikiem głównym i obwodem zatrzymania awaryjnego wspólnym dla obu napędów.

Przy rozruchu bezpośrednim silnik 11 kW pobiera przez kilka sekund kilkukrotność prądu znamionowego, czyli ponad 100 A. Z falownikiem prąd startu zostaje w okolicach 25 do 30 A, więc to samo przyłącze uciąga pracę piły i posuwu jednocześnie. Orientacyjne ceny napędów tej klasy opisuje tekst falownik 11 kW cena, a porównanie cen dla wszystkich mocy znajdziesz w zestawieniu przemiennik częstotliwości cena.

Trak bez siły, tylko 230 V

Na działkach leśnych i w małych gospodarstwach często nie ma przyłącza trójfazowego. Posuw i podnoszenie głowicy da się wtedy zasilić z falownika jednofazowego, który z sieci 230 V tworzy trzy fazy dla zwykłego silnika trójfazowego. Ograniczenia takiego układu opisuje strona przemiennik częstotliwości 1 fazowy. Silnika piły 11 kW nie zasilisz rozsądnie z jednej fazy, bo prąd pobierany z sieci przekroczyłby możliwości typowego przyłącza. Rozwiązania są dwa: przyłącze trójfazowe albo trak z silnikiem spalinowym na pile i elektrycznym posuwem.

Co wpisać do zapytania o falownik do traka

  • Dane z tabliczek wszystkich silników, które chcesz sterować: moc, prąd, napięcie, układ połączeń.
  • Rodzaj posuwu (łańcuch, listwa zębata, linka) i to, czy wózek ma wracać szybciej niż tnie.
  • Zasilanie na miejscu: trzy fazy 400 V czy jedna faza 230 V, oraz wartość zabezpieczenia przedlicznikowego.
  • Czy potrzebujesz hamowania piły, szafki z okablowaniem i uruchomienia na miejscu.
  • Warunki pracy: wiata, hala bez ogrzewania, pył drzewny, co decyduje o stopniu ochrony obudowy.

Te same reguły co przy posuwie traka obowiązują w napędach przenośników taśmowych i ślimakowych, które w tartaku odbierają trociny i zrzyny. Jeśli w warsztacie masz też obrabiarki, zobacz stronę o falowniku do tokarki i frezarki.

Jak działa zapytanie

Wpisujesz moc i prąd silnika w narzędzie na górze strony albo w pełnym doborze falownika. Dostajesz wymagany prąd napędu w trybie ciężkim, zapas i listę wyposażenia. Jednym zapytaniem wysyłasz te dane do dostawców napędów, a oni odpowiadają ofertą z ceną, terminem dostawy i zakresem uruchomienia. Porównujesz oferty o tym samym zakresie i wybierasz tę, która pasuje do Twojego traka.

Pytania i odpowiedzi

Do posuwu traka wybierasz falownik o prądzie co najmniej 10% wyższym od prądu silnika posuwu, w trybie ciężkim, z rewersem i rezystorem hamującym. Silnik posuwu ma zwykle 0,37 do 1,5 kW, więc to mały i tani napęd. Dwa zadajniki pozwalają ustawić osobno prędkość cięcia i szybki powrót wózka.
Tak. Falownik na głównym silniku daje łagodny rozruch ciężkich kół, mniejszy prąd przy starcie i hamowanie taśmy w kilka sekund zamiast toczenia się do zatrzymania. Potrzebny jest tryb ciężki i rezystor hamujący dobrany do bezwładności kół. Regulacja obrotów piły przydaje się przy twardym i zmarzniętym drewnie.
Posuw i podnoszenie głowicy tak, bo silniki do około 2,2 kW pracują z falownikiem jednofazowym. Główny silnik piły 7,5 do 15 kW na jednej fazie zwykle nie, bo prąd z sieci 230 V byłby za duży dla typowego przyłącza. Przy takiej mocy potrzebne jest zasilanie trójfazowe.
Falownik do posuwu 0,75 do 1,5 kW kosztuje zwykle kilkaset złotych do około 1500 zł. Napęd głównego silnika 11 do 15 kW z rezystorem hamującym to zwykle kilka tysięcy złotych. Do tego dochodzi szafka, przewody ekranowane i uruchomienie, dlatego najlepiej porównać kilka ofert o tym samym zakresie.
Najczęściej to błąd przepięcia w obwodzie pośrednim. Ciężki wózek z głowicą hamowany przy szybkim powrocie oddaje energię do falownika, a bez rezystora hamującego napięcie rośnie i napęd się wyłącza. Pomaga rezystor hamujący albo dłuższy czas hamowania ustawiony w parametrach.

Powiązane strony

Dobierz przemiennik i zapytaj dostawców

Dobór nie wymaga rejestracji. Konto zakładasz dopiero, gdy chcesz wysłać zapytanie.

Dobierz przemiennik