Silnik 15 kW to granica, na której napęd przestaje być zakupem z półki. Taki silnik napędza dużą pompę, wentylator hali, sprężarkę śrubową, przenośnik w zakładzie albo suwnicę. Falownik kosztuje tu już wyraźną kwotę, a pomyłka w doborze oznacza przestój albo zakup po raz drugi. Ten tekst pokazuje, z czego składa się cena i jak porównać oferty, żeby nie wybrać najtańszej, ale niekompletnej.
Jaki prąd ma mieć falownik do silnika 15 kW
Silnik 15 kW na 400 V ma zwykle prąd znamionowy 28 do 30 A, zależnie od sprawności i liczby biegunów. Falownik w wymaganym trybie pracy musi dać co najmniej o 10% więcej. W praktyce wygląda to tak:
| Maszyna | Tryb pracy | Typowy falownik | Dlaczego |
|---|---|---|---|
| Pompa odśrodkowa, wentylator | Lekki | 18,5 kW, około 38 A | Obciążenie rośnie z kwadratem obrotów, krótka przeciążalność wystarcza |
| Sprężarka śrubowa, przenośnik | Ciężki | 15 kW, około 32 A | Stały moment, przeciążalność 150% przez minutę |
| Suwnica, wciągarka | Ciężki, wektorowy | 15 kW lub 18,5 kW | Moment od zera obrotów i hamowanie |
Wartości są orientacyjne i różnią się między producentami, więc zawsze sprawdzaj katalogowy prąd w trybie, którego potrzebujesz. Od tego zależy, czy płacisz za model o stopień większy, o czym dostawca powinien napisać wprost w ofercie.
Od czego zależy cena
- Tryb pracy: ten sam korpus bywa sprzedawany jako 15 kW ciężki albo 18,5 kW lekki, co zmienia cenę i dopuszczalne obciążenie.
- Sterowanie: skalarne jest tańsze. Wektorowe, opisane na stronie falownika wektorowego, kosztuje więcej, ale trzyma moment przy niskich obrotach.
- Stopień ochrony: IP20 do szafy jest tańsze od IP54 lub IP66 do montażu na ścianie hali.
- Filtr EMC, dławiki, hamowanie: przy tej mocy często konieczne, w jednej ofercie w standardzie, w innej jako osobna pozycja.
- Komunikacja: Modbus, Profibus lub Ethernet to dodatkowa karta albo wbudowany port.
- Uruchomienie i serwis: wprowadzenie danych silnika, ustawienie ramp i szkolenie obsługi.
Co dokupić do falownika 15 kW
Do kompletnego napędu zwykle potrzebne są: zabezpieczenie nadprądowe dobrane do prądu wejściowego, przewód ekranowany do silnika o odpowiednim przekroju, dławiki sieciowy i wyjściowy przy długim kablu, rezystor hamujący tam, gdzie silnik hamuje duże bezwładności, oraz miejsce w szafie z wentylacją. Falownik 15 kW oddaje do szafy kilkaset watów strat ciepła, więc brak odprowadzenia ciepła skraca jego życie bardziej niż jakakolwiek oszczędność na zakupie.
Przykład obliczeń zwrotu dla pompy 15 kW
Pompa z silnikiem 15 kW pracuje 6000 godzin w roku i dziś jest dławiona zaworem. Po zamontowaniu falownika obroty spadają średnio do 80%. Moc pobierana przez pompę zmienia się w przybliżeniu z trzecią potęgą obrotów, więc wynosi 0,8 do trzeciej, czyli około 51% mocy pełnej, czyli około 7,7 kW zamiast 15 kW. Różnica to około 7,3 kW. Przy 6000 godzin daje to około 43 800 kWh rocznie. Przy przykładowej stawce 0,80 zł za kWh to około 35 000 zł oszczędności rocznie. To obliczenie jest uproszczone, bo pominięto straty w silniku i falowniku oraz ciśnienie statyczne instalacji, które zmniejszają zysk, dlatego traktuj wynik jako górną granicę i podstaw własną stawkę. Przy takiej skali okres zwrotu liczy się w miesiącach, a nie w latach, więc różnica kilku tysięcy złotych między ofertami ma mniejsze znaczenie niż kompletność oferty. Podobne rachunki dla innych maszyn znajdziesz przy falowniku do wentylatora i falowniku do sprężarki.
Jak porównać dwie oferty
Rozpisz każdą ofertę w tych samych polach: prąd wyjściowy w wymaganym trybie, przeciążalność, sterowanie, filtr EMC, dławiki, hamowanie, stopień ochrony, komunikacja, termin dostawy, gwarancja i uruchomienie. Oferta, w której czegoś brakuje, nie jest tańsza, tylko niepełna. Przy maszynie, która zatrzymuje produkcję, porównaj też dostępność zamiennika i czas reakcji serwisu, bo dzień przestoju zwykle kosztuje więcej niż różnica cen napędów. Jeśli napęd kupujesz wraz z maszyną, na przykład wytwornicą, porównaj ofertę maszyny z osobną ofertą falownika, bo ceny fabrycznie montowanych napędów bywają wyższe, a oferty dostawców maszyn zebrano na Wytwornice.
Naprawa czy zakup nowego
Przy 15 kW naprawa uszkodzonego falownika częściej ma sens niż przy małych mocach, bo cena nowego jest wyższa. Zależy to od tego, co się spaliło i czy model nadal jest produkowany. Kryteria opisujemy w tekście o tym, kiedy naprawa falownika się opłaca, a składniki kosztu wymiany w artykule o koszcie wymiany falownika. Mniejszą moc opisujemy w tekście o cenie falownika 11 kW, a większą w tekście o falowniku do silnika 22 kW.
Jakie dane podać, żeby dostawca wycenił dokładnie
Podaj dane z tabliczki silnika (prąd, napięcie, liczba biegunów), rodzaj maszyny i cykl pracy, zasilanie w miejscu montażu, sposób sterowania, temperaturę i zapylenie oraz długość kabla. W doborze falownika wpisujesz te dane raz, system wylicza wymagany prąd i przygotowuje zapytanie, na które dostawcy odpowiadają ofertami z ceną i terminem dostawy.
Czego unikać przy zakupie
Pierwszy błąd to dobór po mocy bez sprawdzenia prądu z tabliczki. Drugi to tryb lekki do maszyny o stałym momencie. Trzeci to zakup samego falownika bez dławików, rezystora i uruchomienia, bo po dopłatach oferta przestaje być najtańsza. Czwarty to szafa bez odprowadzenia ciepła. Piąty to model, do którego producent przestał dostarczać części i oprogramowanie.
Klasę wyżej opisujemy w tekście o cenie falownika 18,5 kW. Przy jeszcze większych mocach sprawdź cenę falownika 30 kW.